Plein met bakkerij, slagerij, dorpspomp en straatlantaarn

Griendtsveen

846

Plaats: Apostelweg-Lavendellaan Griendtsveen
Bouwjaar: 1900-1901

Op dit pleintje staan een oude dorpspomp en een origineel Griendtsveense straatlantaarn uit 1900. Die was toen al in gebruik. De typisch Griendtsveense huizen links en rechts waren vroeger de slagerij en bakkerij met winkel. Die werden gehuurd van de Maatschappij.

De oude bakkerij en slagerij in Griendtsveen (gevestigd op respectievelijk Apostelweg 3 en Apostelweg 5) zijn gebouwd in 1901. De twee huizen zijn ontworpen door Louis Kooken, stadsarchitect van Eindhoven. Ze zijn geen rijksmonument, maar het geheel maakt wel deel uit van het beschermde dorpsgezicht van Griendtsveen.

Al in 1900, toen in de Lichtstad Eindhoven nog elke avond de lantaarnopsteker zijn ronde maakte om de gasverlichting aan te steken, draaide men in Griendtsveen eenvoudig de schakelaar om en was het hele plein bij de bakker en de slager vol licht. De stroom werd geleverd door de turfstrooiselfabriek van de Maatschappij Griendtsveen.

Een goede drinkwatervoorziening was in Griendtsveen lange tijd een uitdaging. Achtereenvolgens liet de maatschappij N.V. v.d. Griendt vanaf 1895 overdekte putten bouwen, werden er in latere jaren stoelpompen aangelegd, die het water uit meer dan 15 meter diep uit de bodem haalden. Later werden er porceleinen filters beschikbaar gesteld waarmee de inwoners in hun huizen het kanaalwater konden reinigen. Deze laatste vroren stuk als men ze ‘s winters niet naast de kachel legde. Daarna werden er proeven genomen met putten, die in de grond werden opgebouwd en van boven met cementringen waren afgedekt. Vaak was het water ondeugdelijk, onder andere door te veel ijzer. Na de oorlog heeft men de huizen van watergoten voorzien, waaruit het regenwater kon worden opgevangen in putten. Bij langdurige droogte bleef men echter op kanaalwater of andere voorzieningen aangewezen. Dit alles staat in een artikel uit Oud Horst in het Nieuws uit 1954 met als laatste citaat: dit betere water zal er komen, indien de N.V. v.d. Griendt haar medewerking wil verlenen en het leggen van waterleidingbuizen in haar grond wil toestaan.