Voormalige turfstrooiselfabriek

Griendtsveen

819

Plaats: Deurneseweg 2, Griendtsveen
Bouwjaar: omstreeks 1899
 

Dit rijksmonument uit 1899 is het laatste restant van het vroegere fabriekscomplex voor de ver- en bewerking van turf, die in Griendtsveen gewonnen werd. Turfstrooisel werd o.a. gebruikt in de veehouderij in plaats van stro.

De turfstrooiselfabriek maakt deel uit van het beschermde dorpsgezicht van Griendtsveen en is een van de 21 rijksmonumenten van het dorp. Meer informatie daarover vindt u helemaal onderaan.

In 1893 ging de Maatschappij Griendtsveen een fusie aan met The Midland trust Ltd. In Engeland. Hieruit ontstond "The Griendtsveen Moss Litter Company Limited" met het hoofdkantoor in Londen. Het kapitaal was voor 60% in Engelse en voor 40% in Nederlandse handen. Met dit kapitaal werd de grote turfstrooiselfabriek in Griendtsveen gebouwd. 

Achter deze fabriek ontstond later nog de brikettenfabriek, waar los gegraven turf tot blokken of briketten werd geperst. In 1879 werd in Bremen een machine uitgevonden om van bonkveen en grauwveen (het bovenste tamelijk losse veen) turfstrooisel te maken. Bonkveen is de bovenste laag veen die tot dan toe onbruikbaar was. Het werd weggegraven en na het steken van de bruikbare turf weer teruggestort in de put. Vermengd met de eronder liggende zandgrond vormde het een redelijk vruchtbare laag. Grauwveen is de eerste, nog tamelijk losse laag veen, onder het bonkveen.

Turfstrooisel kan veel vocht opnemen. Het werd gebruikt als strooisel in paardenstallen van het leger en de stallen van de paarden die in de grote steden de trams trokken. Het werd uitgevoerd naar alle West-Europese landen en zelfs naar Amerika. Het fijne turfstrooisel werd ook gebruikt in koestallen, kippenhokken en zelfs als isolatiemateriaal. In de pastorie in Griendtsveen werd turf gevonden in de spouwmuren. 

Toen Griendtsveen van 24 september tot 22 november 1944 frontgebied was, werd de turfstrooiselfabriek van de maatschappij Griendtsveen door artilleriebeschietingen onherstelbaar verwoest. Later is het gebouw gerestaureerd en het heeft een woonbestemming.